Obsesif Kompulsif Bozukluk
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin istemediği halde aklına gelen takıntılı düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yaptığı tekrarlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize bir ruhsal bozukluktur.
1. Obsesyonlar (Takıntılar):
İstemsizce, yineleyici şekilde zihne gelen, kişiye rahatsızlık veren düşünceler, imgeler ya da dürtülerdir. Örnekler:
-
Bulaşma korkusu (mikrop kapma, hastalanma)
-
Simetri takıntısı (her şey düzgün olmalı)
-
Zarar verme korkusu (kendine ya da bir başkasına zarar verme endişesi)
-
Kötü bir şey olacak korkusu
2. Kompulsiyonlar (Zorlantılar):
Obsesyonların yarattığı kaygıyı azaltmak ya da kötü bir şey olmasını önlemek amacıyla yapılan, yineleyici davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Örnekler:
-
Sürekli el yıkamak
-
Kapıyı, ocağı defalarca kontrol etmek
-
Sayı saymak ya da içinden belli sözleri tekrar etmek
-
Eşyaları simetrik dizmek
3. OKB’nin Özellikleri:
-
Kişi bu düşünce ve davranışların mantıksız olduğunun farkındadır ama engel olamaz.
-
Belirtiler ciddi vakalarda günlük yaşamı, ilişkileri ve iş hayatını olumsuz etkileyebilir.
-
Genellikle ergenlik ya da genç erişkinlik döneminde başlar.
4. Tedavi Yöntemleri:
-
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Özellikle maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) tekniği etkilidir.
-
İlaç Tedavisi: Serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) gibi antidepresanlar kullanılır.
-
Destekleyici terapi ve aile eğitimi de sürece katkı sağlar.
